در این مقاله به بررسی موضوع بسیار مهم و حساس تجاوز به عنف و ماده‌های قانونی و مجازات مرتبط با این جرم و همچنین نحوه شکایت قربانی از زانی (شخص متجاوز و زنا کننده)  می‌پردازیم. باید گفت که در این مقاله منظور از تجاوز، تجاوز جنسی به شکلی که منجر به زنا شود می‌باشد.

تعریف تجاوز جنسی

تجاوز جنسی به معنای انجام عمل جنسی بدون رضایت فرد مقابل است. این عمل می‌تواند شامل هرگونه تماس جنسی، دخول یا هر نوع فعالیت جنسی دیگر باشد که بدون رضایت و با استفاده از زور، تهدید، فریب یا سوءاستفاده از وضعیت قربانی صورت می‌گیرد. تجاوز جنسی یکی از جرایم سنگین و حساس در قوانین کیفری است و مجازات‌های سنگینی برای آن تعیین شده است.

تعریف زنا و زنای به عنف

زنا به معنای انجام عمل جنسی به شکل مقاربت یا همان دخول، بین مرد و زنی است که بین آن‌ها علقه زوجیت وجود ندارد و این عمل خارج از چارچوب ازدواج صورت پذیرد ( ماده 221 قانون مجازات اسلامی) و منظور از کلمه عنف، استفاده از زور و تهدید و خشونت و درواقع مجبور کردن فرد مقابل به انجام زنا بدون رضایت اوست. زنا ممکن است به اشکال زیر باشد:

1. زنای محصنه: زنا با فردی که متأهل است. مجازات این نوع زنا سنگسار است.
2. زنای غیرمحصنه: زنا با فردی که مجرد است. مجازات این نوع زنا معمولاً شامل شلاق تا ۱۰۰ ضربه است.
3. زنای به عنف: زنا با استفاده از زور، تهدید یا فریب که بدون رضایت قربانی صورت می‌گیرد، مجازات این نوع زنا معمولاً اعدام است.
4. زنای با محارم: یعنی زنا با افرادی که از نظر شرعی و قانونی محرم هستند، مانند زنا با خواهر، مادر یا دختر، مجازات این نوع زنا نیز معمولاً اعدام است.
5. زنای با افراد نابالغ: زنا با افرادی که به سن بلوغ نرسیده‌اند. مجازات این نوع زنا نیز می‌تواند شامل اعدام باشد.

مجازات تجاوز و زنای به عنف

به طور کلی عمل زنا و خصوصا زنای به عنف از سنگین‌ترین جرایم جوامع بشری از دیرباز تاکنون بوده و مجازات سنگینی را برای فرد مجرم در پی خواهد داشت، ضمن آنکه فرد قربانی نیز دچار آسیب‌های روانی و گاهاً جسمی می‌گردد و اثرات مخرب این اتفاق ممکن است تا پایان عمر همراه فرد بوده و بر تمامی جنبه‌های زندگی شخص تاثر گذارد. از این رو در قوانین اکثر کشورها و بیشتر ادیان به این موضوع به صورت جدی پرداخته شده است. در یک جمع‌بندی کلی باید گفت که مجازات زنا در کشور ما اعدام است، اما باید وقوع زنا اثبات شود و در صورتی که تنها رابطه نامشروع اثبات شود و انجام عمل زنا برای قاضی محرز نباشد، مجازات‌هایی مانند شلاق و حبس و دیه با توجه به شرایط موجود و تشخیص قاضی، شامل حال مجرم می‌شود. در ادامه، ماده‌های قانونی مرتبط با زنای به عنف را که در حال حاضر در کشور جاری است بیان کرده و مورد بررسی قرار می‌دهیم:

• تبصره 2 ماده 224 قانون مجازات اسلامی: هرگاه کسی با زنی که راضی به زنای با او نباشد در حال بیهوشی، خواب یا مستی زنا کند رفتار او در حکم زنای به عنف است. در زنا از طریق اغفال و فریب دادن دختر نابالغ یا از طریق ربایش، تهدید و یا ترساندن زن اگرچه موجب تسلیم شدن او شود نیز حکم فوق جاری است.
• ماده ۲۲۵ قانون مجازات اسلامی: حد زنا برای زانی محصن و زانیه محصنه رجم (سنگسار) است. در صورت عدم امکان اجرای رجم، با پیشنهاد دادگاه صادرکننده حکم قطعی و موافقت رئیس قوه قضاییه چنانچه جرم با بینه (دلیل روشن و اثبات کننده) ثابت شده باشد، موجب اعدام زانی محصن و زانیه محصنه است و در غیر این صورت موجب صد ضربه شلاق برای هر یک می‌باشد.
• ماده ۲۳۱قانون مجازات اسلامی: در موارد زنای به عنف و در حکم آن، در صورتی که زن باکره باشد مرتکب علاوه بر مجازات مقرر، به پرداخت ارش البکاره و مهرالمثل نیز محکوم می‌شود و در صورتی که باکره نباشد، فقط به مجازات و پرداخت مهرالمثل محکوم می‌گردد.

بهترین زمان اقدام به شکایت از تجاوز به عنف

زمان طلایی شکایت از جرم تجاوز به عنف به معنای دوره‌ای است که در آن قربانی می‌تواند با بیشترین احتمال موفقیت و اثبات جرم، شکایت خود را ثبت کند. این زمان معمولاً بلافاصله پس از وقوع جرم و تا 72 ساعت پس از آن است، زیرا در این دوره شواهد و مدارک جرم مانند آثار جسمی و روانی به جا مانده بر قربانی، تازه و قابل اثبات هستند. در قانون مجازات اسلامی، هیچ محدودیت زمانی مشخصی برای شکایت از جرم تجاوز به عنف تعیین نشده است، اما توصیه می‌شود که قربانیان بلافاصله پس از وقوع جرم، شکایت خود را ثبت کنند تا شواهد و مدارک جرم به بهترین شکل ممکن حفظ و ارائه شوند. توضیح بیشتر اینکه تا 72 ساعت پس از وقوع جرم تجاوز، آثار آن در ناحیه تناسلی قابل روئیت است و راحت‌تر می‌توان وقوع جرم را اثبات نمود. اما با گذر زمان ممکن است آثار جسمی تجاوز توسط معاینات پزشکی قابل تشخیص نباشد. توصیه می‌شود قربانیان تجاوز، بدن و لباس خود را تمیز نکنند تا آثار جرم از بین نرود اما باید گفت که DNA به جا مانده از فرد مجرم یا همان زانی بر روی لباس و ملحفه تا مدت زیادی قابل شناسایی و ردیابی است. در مجموع توصیه اکید آن است شخصی که مورد تجاوز به عنف قرار گرفته، در اولین فرصت با مراجعه به کلانتری یا پزشکی قانونی، مورد معاینه قرار گیرد و سپس علیه متجاوز طرح شکایت کیفری نماید.

مرجع رسیدگی کننده به جرم تجاوز به عنف

دادگاه رسیدگی کننده به این جرم، دادگاه کیفری یک می‌باشد. شاکی یا همان قربانی تجاوز، در مرحله اول با مراجعه به کلانتری محل و سپس مراجعه به پزشکی قانونی مورد معاینه و بررسی‌های اولیه قرار می‌گیرد. سپس می‌تواند از طریق دفاتر خدمات قضایی شکایت کیفری خود را تنظیم و جهت رسیدگی به دادگاه کیفری ارائه نماید. قابل ذکر است که در حالت اضطرار، و وقوع جرم در روزهای تعطیل و غیر اداری، جهت جلوگیری از فوت وقت و از بین رفتن آثار جرم، شاکی می‌تواند از طریق مراجعه به پلیس 110 و کلانتری محل و یا کشیک محاکم قضایی، در روزهای تعطیل شکایت خود را ثبت نموده و جهت بررسی اولیه به پزشک قانونی مراجعه کند.

چگونگی تشخیص و اثبات تجاوز به عنف

احراز وقوع جرم تجاوز به عنف بسیار مشکل بوده و از طریق موارد زیر قابل تشخیص و اثبات است:

• شهادت شهود: در صورتی که 4 مرد عادل، عاقل و بالغ که از نزدیک شاهد زنا بوده‌اند به وقوع جرم شهادت دهند.
• اقرار مجرم: چنانچه زانی 4 مرتبه نزد قاضی اقرار به ارتکاب جرم خود نماید.
• شواهد و مستندات: شامل معاینه پزشکی قانونی و آثار به جا مانده از تهدید و اجبار.
• علم قاضی: آگاهی، علم و تجربه قاضی و استنباط ایشان از مدارک و شواهد می‌تواند تعیین کننده اثبات جرم باشد.

آنچه در این مقاله آورده شد، کلیاتی است در خصوص جرم تجاوز به عنف و قوانین و مجازات‌های جاری در کشور که در پرونده‌های قضایی مورد اجرا قرار می‌گیرد. اما باید توجه داشت که هر پرونده شرایط و پیچیدگی‌های خاص خود را دارد و به لحاظ حساسیت بالای موضوع بهتر است در مواجه و یا درگیری با پرونده‌ای با موضوع تجاوز به عنف، جهت دستیابی به بهترین نتیجه در کمترین زمان، از یک وکیل متخصص در این زمینه کمک بگیرید. جهت برقراری ارتباط و دریافت مشاوره از وکلای فوق تخصصی پایه یک دادگستری، از طریق بخش تماس با ما و یا مشاوره رایگان 24 ساعته، با همکاران ما گفتگو کنید.